Po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie karnej, skazany na karę grzywny zostanie pisemnie wezwany przez sąd do jej zapłaty w terminie 30 dni. Jeżeli zapłata grzywny pociągałaby za sobą zbyt ciężkie skutki dla skazanego lub jego rodziny, sąd może rozłożyć grzywnę na raty na czas nieprzekraczający 1 roku. Rozłożenie grzywny na raty pozwala skazanemu na jej uiszczenie w sposób dobrowolny i na ominięcie długotrwałej drogi postępowania komorniczego, a także na uniknięcie zastępczych form wykonania grzywny w postaci: pracy społecznie użytecznej lub zastępczej kary pozbawienia wolności. Wniosek o rozłożenie grzywny na raty może złożyć skazany lub prokurator.

Rozłożenie grzywny na raty następuje w formie postanowienia sądu. Postanowienie takie może być wydane nie tylko przed skierowaniem sprawy do komornika, lecz także po wszczęciu egzekucji komorniczej, w czasie odbywania przez skazanego zastępczej kary pozbawienia wolności lub trakcie wykonywania pracy społecznie użytecznej.

Aby jednak doszło do rozłożenia grzywny na raty na czas nieprzekraczający roku, sąd musi dojść do przekonania, że natychmiastowe ściągnięcie grzywny pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki. Sąd dochodzi do takiego przekonania na podstawie zebranych dowodów, czyli przede wszystkim, dokumentów obrazujących stan majątkowy skazanego, jego zarobki, sytuację rodzinną, stan zdrowia skazanego, wykształcenie, zawód, istnienie majątku wspólnego skazanego i jego małżonka, mogącego stanowić przedmiot egzekucji, itd.

Wyjątkowo, można rozłożyć grzywnę na raty na okres do 3 lat, ale tylko w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, a zwłaszcza gdy wysokość grzywny jest znaczna.

Sąd nie rozłoży grzywny na raty, gdy uzna, że skazany może uiścić grzywnę jednorazowo albo gdy zabezpieczenie dokonane na mieniu skazanego pozwala na jej zaspokojenie. Tak samo postąpi, jeżeli uzna, że sytuacja materialna skazanego nie pozwoli na zapłatę poszczególnych rat lub dojdzie do przekonania, że skazany nie będzie spłacał grzywny w ratach.

Sąd może odwołać rozłożenie grzywny na raty, przede wszystkim wtedy, gdy skazany nie zapłaci chociażby jednej raty w terminie, chyba że skazany wykaże, iż nastąpiło to z przyczyn od niego niezależnych. Sąd może również, ale tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach, grzywnę umorzyć w części, zaś wyjątkowo – również w całości ale tylko wtedy gdy skazany nie uiścił grzywny, z przyczyn od niego niezależnych, a wykonanie tej kary w innej drodze okazało się niemożliwe lub niecelowe.